md-medicaldata

Authors

Boško Čuturić¹, Vladimir Knežević^1,2, Svetlana Ivanović Kovačević^1,2, Maša Čomić^1,2, Dragana Ratković<sup>1,2

1</sup>Univerzitetski klinički centar Vojvodine, Klinika za psihijatriju, Novi Sad, Srbija
²Univerzitet u Novom Sadu, Medicinski fakultet, Katedra za psihijatriju, Novi Sad, Srbija

 

UDK: 615.214.015.3(497.113)"2024"

The paper was received / Rad primljen: 29.12.2024.

Accepted / Rad prihvaćen: 12.01.2025.

 

Correspondence to:

e-mail: cuturicbosko88@gmail.com

 

 

Sažetak

 

 

Uvod: Oko 8% odraslog stanovništva u Srbiji je tokom svog života koristilo bilo kakvu nedozvoljenu supstancu. Upotreba droge kod mladih uzrasta 18-34 godina je češća, oko 12,8%. Zavisnici, kao korisnici usluga zdravstvenog sistema će se naći i na odeljenjima drugih medicinskih grana, a ne samo psihijatrije za koje se prvenstveno vezuju. Zdravstveni radnici različitih specijalnosti biće u kontaktu sa ovom populacijom što ipak iziskuje određena znanja iz ove oblasti. Cilj: Utvrditi nivo poznavanja, utvrditi sličnosti i razlike u nivou poznavanja i korelirati ispitivane parametre sa nivoom poznavanja iz oblasti psihoaktivnih supstanci i psihofarmakoterapije između grupe pacijenata i grupe studenata. Materijal i metode: Prospektivna studija, sprovedena u KCV tokom januara 2024. godine, obuhvatila je 80 ispitanika podeljenih u dve grupe: pacijenti i studenti. Za potrebe izrade ovog rada kreiran je upitnik koji sadrži 20 pitanja iz oblasti psihoaktivnih supstanci i pshihofarmakoterapije. Rezultati: Grupa studenti je dala statistički značajno veći procenat tačnih odgovora, nego grupa pacijenti (t= -4.637, p=0.000). Među grupom pacijenti, bolje znanje su pokazali oni koji su: kraće vreme na supstitucionoj terapiji (r=0,227; N=40; p=0.083), mlađi (r= -0.240; N=40; p=0.136), ranije počeli sa konzumacijom psihoaktivnih supstanci (r=0.019; N=40; p=0.905). Među studentima, bolje znanje su pokazali studenti koji su imali veće ocene iz psihijatrije (r= -0.110; N=40; p=0.500), opšte farmakologije (r= -0,208; N=40; p=0.197) i specijalne farmakologije (r=0.051; N=40; p=0.754). Zaključak: Psihoaktivne supstance i psihofarmakoterapiju među pacijentima bolje poznaju oni koji su kraće vreme na supstituciji, mlađi i oni koji su ranije počeli sa drogiranjem, a među studentima oni koji su imali bolje ocene iz psihijatrije, opšte i specijalne farmakologije.

 

Ključne reči:

zavisnost, psihoaktivne supstance, psihofarmakoterapija

 

 

 

Abstract

 

Introduction: About 8% of the adult population in Serbia used any unauthorized substance during their lifetime. The use of drugs among young people age 18-34 is more common, around 12.8%. Addicts, as users of health care services, will also be found in departments of other medical branches, not just psychiatry for which they are primarily linked. Health professionals of various specialties will be in contact with this population, which nevertheless requires certain knowledge in this field. Aim of this study: To determine the level of knowledge, to determine the similarities and differences in the level of knowledge and to correlate the tested parameters with the level of knowledge in the field of psychoactive substances and psychopharmacotherapy between the group of patients and a group of students. Materials and methods: A prospective study, conducted in KCV in January 2024, included 80 subjects divided into two groups: patients and students. For the purposes of this work, a questionnaire containing 20 questions in the field of psychoactive substances and pshihofarmacotherapy was created. Results: A group of students gave statistically significantly higher percentage of correct answers than a group of patients (t = -4.637, p = 0.000). Among the group of patients, better knowledge was shown by those who: are shorter time on substitution therapy (r = 0.227; N = 40; p = 0.083), younger (r = -0.240; N = 40; p = 0.136);started earlier with the concentration of psychoactive substances (r = 0.019; N = 40; p = 0.905). Among students, better knowledge was shown by students who had higher grades in psychiatry (r = -0.110; N = 40; p = 0.500), general pharmacology (r = -0.208, N = 40; p = 0.197) and special pharmacology r = 0.051; N = 40; p = 0.754). Conclusions: Psychoactive substances and psychopharmacotherapy among patients are better known by those who had shorter time on the substrate, the younger ones and those who had previously started drug use, and among those who had better grades from psychiatry, general and special pharmacology.

 

Key words:

dependency, psychoactive substances, psychopharmacotherapy

 

 

 

 

References:

1. United Nations Office on Drugs and Crime. World Drug Report. Vienna; 2017.
2. EMCDAA (2017). Srbija, Nacionalni izveštaj o drogama 2017.
3. Strategija o sprečavanju zloupotrebe droga za period 2014-2021, Službeni  glasnik RS  broj 1/2015
4. Vučković N, Dickov A. Urgentna stanja u adiktologiji. Beograd: Ministarstvo zdravlja                    Republike Srbije; 2011. 
5. Vučković N, Dickov A, Martinović-Mitrović S, Budiša D, Vasić D, Drča S. Vučković N, urednik. Droga i medicina. Petrovaradin: Futura; 2009
6. Nenadović M. Zavisnikije i alkoholizam. Beograd: Medicinski fakultet; 1995.
7. Stajić M, Slijepčević D, Vujović S. Vodič kroz bolesti zavisnosti. Beograd: Zavod za udzbenike i nastavna sredstva; 2003
8. Nedić A, Živanović O. Psihijatrija, udžbenik za studente  medicine. 2.izdanje. Novi Sad: Medicinski fakultet; 2011
9. Pomara C, Cassano T, DꞌErrico S, Bello S, Romano AD, Riezzo I, Serviddio G. Data available on the extent of cocaine use and dependence: biochemistry, pharmacologic effects and global burden of disease of cocaine abusers. Current medicinal chemistry. 2012; 19 (33): 5647-
10. Pavlović Z, Jakovljević B. Učestalost i faktori rizika od upotrebe psihoaktivnih supstancija kod mladih. Vojnosanitetski Pregled: Military Medical & Pharmaceutical Journal of Serbia. 2008 Jun 1;65(6).
11. Izvješće o provedbi Nacionalne strategije suzbijanja zlouporabe droga za 2008. (2009): Vlada RH, Ured za suzbijanje zlouporabe droga. Zagreb.  
12. Yang L, Li J, Yiping Z, Wendong Z, Fuqiang D, Ren Zet al. Reported reasons for initiating drug use among drugdependent adolescents and youths in Yunnan, China. Am J Drug Alcohol Abuse. 2009;35(6):445-53.  
13. Jocić I, Jocić J, Macanović G, Marković D, Ferati A, Talevska V. Upotreba psihoaktivnih supstanci među učenicima srednjih škola u Ćupriji. PONS Med Č. 2013; 10 (3):87-94.   
14. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK64328/   
15. Vučković N, Dickov A, Kovačević M, Simonović P, Nikolić M, Jovanović M, et al. Supstituciona terapija zavisnika od opijata. Izmena i dopuna nacionalnih smernica. Beograd: Ministarstvo zdravlja Republike Srbije, Republička stručna komisija za prevenciju i kontrolu bolesti zavisnosti. 2012.
16. Hočevar A, Mažgon J, Kovač Šebart M. Precieved knowledge of Slovenian elementary school students, teachers and head teachers about drug issues. Hrvatska revija za rehabilitacijska istraživanja. 2005; 51 (2): 31-40.   
17. Buđanovac A, Jandrić A. Stavovi konzumenata o nekim aspektima problematike droga i prevenciji u odnosu na učestalost korištenja i vrste droga. Kriminologija & socijalna integracija: časopis za kriminologiju, penologiju i poremećaje u ponašanju. 2002 Dec 15;10(2):175-90.  
18. Sherman SG, Cheng Y, Kral AH. Prevalence and correlates of opiate overdose among young injection drug users in a large U.S. city. Drug Alcohol Depend. 2007; 88(3): 182-7.  
19. McCowan C, Kidd B, Fahey T. Factors associated with mortality in Scottish patients receiving methadone in primary care: retrospective cohort study. BMJ. 2009; 338: 222. 
20. Chen KW, Berger CC, Forde DP, D'Adamo C, Weintraub E, Gandhi D. Benzodiazepine use and misuse among patients in a methadone program. BMC Psychiatry. 2011; 11: 90.  
    

PDF: 01-Čuturić B. et al MD-Medical Data 2025;17(1) 013-018.pdf